Incassobureau of deurwaarder? Dit is het verschil

2 september 2026 • Bert Buiskool

Een incassobureau en een deurwaarder zijn niet hetzelfde. Dat verschil is groot, en het is belangrijk om te weten. Een incassobureau kan je alleen vragen om te betalen. Een gerechtsdeurwaarder heeft wettelijke bevoegdheden en kan onder voorwaarden beslag leggen. Veel mensen schrikken van een incassobrief omdat ze denken dat er morgen beslag ligt. Dat is bijna nooit zo. In dit artikel lees je rustig wat elk van de twee wel en niet mag, wanneer ze in beeld komen en wat je zelf kunt doen.

Wat is een incassobureau?

Een incassobureau is een gewoon commercieel bedrijf. Het probeert een openstaande vordering voor een schuldeiser te innen. Dat kan een webshop zijn, een energieleverancier, een zorgverzekeraar of een sportclub.

Het bureau koopt de vordering soms over, maar meestal werkt het in opdracht. Het verdient geld aan de incassokosten en aan een deel van wat het binnenhaalt. Daarom klinken de brieven vaak dringend.

Belangrijk om te weten: een incassobureau heeft geen enkele bijzondere macht. Het heeft precies dezelfde positie als de schuldeiser zelf. Het mag vragen, herinneren en onderhandelen. Meer niet.

Sinds 2024 gelden er strengere regels voor incassobureaus. Ze moeten zich registreren en zich aan gedragsregels houden. De ACM houdt toezicht op de incassoregels. Klachten over onterechte druk of te hoge kosten kun je daar melden.

Wat is een gerechtsdeurwaarder?

Een gerechtsdeurwaarder is iets heel anders. Dit is een openbaar ambtenaar. Hij wordt bij koninklijk besluit benoemd en mag wettelijke handelingen verrichten die niemand anders mag doen.

Een deurwaarder is aangesloten bij de Koninklijke Beroepsorganisatie van Gerechtsdeurwaarders (KBvG) en valt onder tuchtrecht. Doet hij iets wat niet mag, dan kun je daar een klacht over indienen.

Veel deurwaarderskantoren doen óók gewoon incassowerk. Dan sturen ze eerst vriendelijke betaalverzoeken, net als een incassobureau. Zolang er geen vonnis is, hebben ze in die rol niet meer bevoegdheden dan een incassobureau.

Het onderscheid zit dus niet alleen in wie er op de envelop staat, maar vooral in de vraag: is er al een uitspraak van de rechter? Op rechtspraak.nl en rijksoverheid.nl vind je hierover betrouwbare uitleg.

Het verschil in één tabel

Zie je in deze tabel al waar de meeste angst vandaan komt? Mensen lezen "incasso" en denken "beslag". Terwijl beslag leggen echt is voorbehouden aan de deurwaarder, en dan nog alleen als er een wettelijke titel is.

Wat mag een incassobureau wel en niet?

Dit mag wel:

• Je een brief, mail of app sturen met het verzoek om te betalen.
• Je bellen op normale tijden om een afspraak te maken.
• Incassokosten rekenen, maar alleen binnen de wettelijke staffel en na een correcte veertiendagenbrief.
• Een betalingsregeling met je afspreken.
• De schuldeiser adviseren om naar de rechter te stappen.

Dit mag niet:

• Beslag leggen op je loon, uitkering, bankrekening of spullen.
• Je huis binnenkomen of spullen meenemen.
• Je dagvaarden of een vonnis uitvoeren.
• Dreigen met maatregelen die het bureau zelf niet mag nemen.
• Je thuis of op je werk onder druk zetten, of je 's nachts bellen.
• Kosten rekenen boven de wettelijke bedragen, of dezelfde kosten dubbel rekenen.

Over die incassokosten nog dit: bij consumenten zijn ze wettelijk begrensd. Het is een percentage van de hoofdsom met een minimum van 40 euro. En ze mogen pas worden gerekend nadat je een correcte aanmaning met een termijn van veertien dagen hebt gehad. Meer daarover lees je in ons blog over wat er gebeurt als je een rekening niet op tijd betaalt.

Wat mag een deurwaarder wel en niet?

Dit mag wel:

• Een dagvaarding bij je bezorgen (dat heet betekenen).
• Een vonnis van de rechter uitvoeren.
• Beslag leggen op loon, uitkering, bankrekening, auto of inboedel.
• Informatie opvragen die nodig is om je beslagvrije voet te berekenen.
• Ook gewoon een betalingsregeling met je afspreken — dat gebeurt vaker dan mensen denken.

Dit mag niet:

• Beslag leggen zonder titel: bijna altijd is een vonnis of een andere wettelijke titel nodig.
• Je hele inkomen afnemen. De beslagvrije voet moet blijven staan.
• Zonder machtiging je woning binnengaan als je hem niet binnenlaat.
• Spullen meenemen die je echt nodig hebt om te leven en te werken.
• Je onder druk zetten met dreigementen die niet kloppen.

De beslagvrije voet is hierbij het belangrijkste begrip. Dat is het deel van je inkomen waar je van moet kunnen leven: huur, energie, eten, zorg. Wordt er beslag op je loon of uitkering gelegd, dan moet dat bedrag blijven staan. Klopt de berekening niet, bijvoorbeeld omdat de deurwaarder je woonlasten of kinderen niet kent, dan kun je vragen om een herberekening. Uitgebreide uitleg staat in ons blog deurwaarder aan de deur.

Wanneer krijgt een deurwaarder een dossier?

Een schuldeiser schakelt niet meteen een deurwaarder in. Dat kost geld en tijd. De gebruikelijke route ziet er zo uit:

• 1Je betaalt een rekening niet binnen de termijn.
• 2Je krijgt een betalingsherinnering, zonder extra kosten.
• 3Daarna komt de aanmaning (de veertiendagenbrief) met een waarschuwing over incassokosten.
• 4Blijft betaling uit, dan gaat de vordering naar een incassobureau of naar de incasso-afdeling van een deurwaarderskantoor.
• 5Lukt het daar ook niet, dan kan de schuldeiser besluiten naar de rechter te gaan.
• 6Volgt er een vonnis, dan mag de deurwaarder dat uitvoeren: dan zijn dwangmaatregelen zoals beslag mogelijk.

Tussen die stappen zitten meestal weken tot maanden. Die tijd is jouw ruimte om iets te regelen. Hoe eerder in de rij je reageert, hoe lager de kosten blijven. Na een vonnis komen er namelijk nog griffierecht, salaris gemachtigde en ambtskosten bij.

Kan een incassobureau beslag leggen?

Nee. Een incassobureau kan geen beslag leggen. Niet op je loon, niet op je uitkering, niet op je bankrekening en niet op je spullen. Het bureau mag ook niet zelf naar je toe komen om iets mee te nemen.

Staat er in een brief dat er "beslag volgt" of dat "de deurwaarder wordt ingeschakeld"? Lees dan goed. Vaak staat er dat dit kan gebeuren als je niet betaalt. Dat is een waarschuwing over een mogelijke vervolgstap, geen aankondiging van iets dat morgen gebeurt.

Wordt er wél gedreigd met iets dat het bureau niet mag, dan is dat in strijd met de incassoregels. Je mag daar schriftelijk op reageren en het melden bij de toezichthouder.

Kan een deurwaarder zonder rechter beslag leggen?

In de regel niet. Een deurwaarder heeft een wettelijke titel nodig, en dat is meestal een vonnis van de rechter. Zonder titel mag hij alleen vragen om betaling, net als een incassobureau.

Er zijn uitzonderingen. Sommige overheidsinstanties, zoals de Belastingdienst of het CJIB, hebben eigen bevoegdheden en hebben geen rechter nodig om te kunnen invorderen. Ook een notariële akte kan als titel gelden. En in bijzondere gevallen kan de rechter vooraf toestemming geven voor conservatoir beslag, om te voorkomen dat geld of spullen verdwijnen.

Voor gewone consumentenschulden geldt echter: eerst een uitspraak, dan pas dwangmaatregelen. Krijg je een dagvaarding, negeer die dan niet. Als je niet reageert, wijst de rechter de vordering vaak zonder meer toe.

Moet ik altijd betalen als een incassobureau schrijft?

Je moet betalen wat je echt verschuldigd bent. Maar je hoeft niet blind te betalen wat er in een brief staat. Controleer eerst:

• Klopt de hoofdsom, en gaat het echt om jouw contract of levering?
• Heb je een correcte aanmaning met veertien dagen termijn gehad? Zo niet, dan zijn incassokosten bij consumenten vaak niet toegestaan.
• Passen de incassokosten binnen de wettelijke staffel?
• Worden er dubbele kosten gerekend, bijvoorbeeld door zowel de schuldeiser als het bureau?
• Is de vordering misschien al (deels) betaald of gecrediteerd?

Twijfel je over de hoofdsom zelf, dan betwist je die schriftelijk. Klopt de vordering wel, maar kun je hem niet in één keer betalen, dan is een betalingsregeling voorstellen de logische stap.

Wat kun je doen als je een brief ontvangt?

• 1Open de brief, ook als je er tegenop ziet. Onbekende post voelt altijd erger dan bekende post.
• 2Kijk wie de afzender is: een incassobureau of een gerechtsdeurwaarder. Dat bepaalt in welke fase je zit.
• 3Controleer of de vordering klopt: bedrag, periode, klantnummer, en of je al (deels) betaald hebt.
• 4Kijk of er incassokosten bij zitten en of je eerst een aanmaning met veertien dagen termijn hebt gehad.
• 5Reageer vóór de datum in de brief, ook als je niet kunt betalen. Stilte maakt het duurder.
• 6Vraag om een betalingsregeling met een bedrag dat je echt maandelijks kunt volhouden.
• 7Zet elke afspraak per mail op papier en bewaar alles bij elkaar.
• 8Klopt de vordering niet? Betwist hem schriftelijk en leg uit waarom.

Heb je meerdere brieven van verschillende afzenders? Maak dan eerst een compleet financieel overzicht: wie, hoeveel, sinds wanneer en welke fase. Zonder dat overzicht ga je onvermijdelijk de verkeerde brief als eerste betalen.

Een voorbeeld uit de praktijk

Het volgende voorbeeld is fictief en dient alleen als illustratie.

Karim (41) krijgt een brief van een incassobureau over een openstaande rekening van 380 euro bij zijn oude energieleverancier. In de brief staat het woord "deurwaarder". Karim slaapt er slecht van en denkt dat er binnen een week beslag op zijn loon ligt. Hij legt de brief in een lade.

Bij een kennismakingsgesprek leggen we samen de post op tafel. Dan blijkt: het is een incassobureau, er is nog geen rechter aan te pas gekomen en beslag is op dit moment niet mogelijk. Alleen die uitleg haalt al veel spanning weg.

Daarna brengen we de administratie op orde. Karim maakt een overzicht van al zijn rekeningen en ziet dat er nog twee kleinere achterstanden zijn. We rekenen samen uit welk bedrag hij per maand echt kan missen. Karim neemt zelf contact op met het bureau en stelt een regeling voor die hij kan volhouden. Wij hebben meegedacht over de brief; hij verstuurt en ondertekent hem zelf.

Het bureau gaat akkoord. Er komt geen dagvaarding en dus ook geen deurwaarder met een vonnis. De extra kosten blijven beperkt tot de incassokosten die al waren ontstaan. Belangrijker nog: Karim opent zijn post nu weer.

Hoe kan Grip op je Knip je helpen?

Eerst even heel duidelijk: Grip op je Knip is geen incassobureau en geen deurwaarderskantoor. Wij innen niets, wij leggen niets vast en wij voeren geen wettelijke schuldhulpverlening uit. Wij staan aan jouw kant als budgetcoach en begeleider.

Wat we wél doen:

• We brengen je administratie op orde en ordenen de post die je hebt ontvangen.
• We maken samen een overzicht van al je schulden en achterstanden.
• We leggen uit wat er in een brief staat en in welke fase je zit.
• We rekenen uit welke maandelijkse ruimte je realistisch hebt.
• We bereiden je voor op gesprekken met schuldeisers of met de schuldhulpverlening.
• We helpen voorkomen dat achterstanden verder oplopen, bijvoorbeeld door je vaste lasten te bewaken.

Wil je hulp bij het ordenen en het overzicht, kijk dan bij hulp bij schulden, geldproblemen oplossen of budgetcoach. Loopt de administratie je even helemaal boven het hoofd, dan is vrijwillig budgetbeheer een optie: je vaste lasten worden betaald en jij houdt huishoudgeld over, terwijl je zelf de baas blijft over je geld.

Zijn de schulden zo groot dat losse regelingen niet meer helpen, dan kan een minnelijk schuldentraject of een saneringskrediet in beeld komen. Zulke trajecten worden uitgevoerd door de bevoegde schuldhulpverlening; wij helpen je om er goed voorbereid aan te beginnen. Is er nog wél ruimte om af te lossen, dan helpt ons blog over welke aflosmethode het beste werkt je bij het kiezen van een slimme volgorde. Vraag ook eens na of iemand anders de kosten van begeleiding kan vergoeden: denk aan je werkgever, UWV, een pgb, je zorgverzekeraar, de woningcorporatie of soms een schuldeiser zelf.

Veelgestelde vragen

Kort samengevat

• Een incassobureau is een commercieel bedrijf en mag alleen om betaling vragen.
• Een gerechtsdeurwaarder is een openbaar ambtenaar met wettelijke bevoegdheden en tuchtrecht.
• Beslag leggen kan alleen door een deurwaarder, en vrijwel altijd pas na een vonnis van de rechter.
• Incassokosten zijn wettelijk begrensd en mogen pas na een correcte veertiendagenbrief.
• Bij beslag op inkomen blijft je beslagvrije voet altijd staan; laat die herberekenen als hij niet klopt.
• Post negeren maakt het duurder. Reageren, ook zonder geld, houdt de deur open.
• Grip op je Knip begeleidt en coacht: overzicht, administratie en voorbereiding — geen incasso, geen wettelijke schuldhulpverlening.

Een brief van een incassobureau of een deurwaarder betekent niet dat er geen oplossingen meer zijn. Het betekent vooral dat het tijd is om te kijken wat er echt aan de hand is. Wil je samen overzicht maken, je administratie op orde brengen en een plan bedenken dat je volhoudt? Dan denken we graag rustig met je mee — zonder oordeel, in jouw tempo.