Kwijtschelding aanvragen: wanneer kom je ervoor in aanmerking?

Annemarie Vierhoven • 29 oktober 2026 • Categorie: Schulden

Kwijtschelding aanvragen kan als je een belastingaanslag niet kunt betalen en ook binnen afzienbare tijd onvoldoende inkomen of vermogen hebt om dat wel te doen. De gemeente, het waterschap of de Belastingdienst beoordeelt onder meer je inkomen, je vermogen, je noodzakelijke uitgaven en je betalingscapaciteit. De voorwaarden verschillen per belasting en soms per gemeente. Kwijtschelding geldt alleen voor bepaalde belastingen: het is geen manier om alle soorten schulden te laten schrappen.

Bij Grip op je Knip helpen we je praktisch door het hele proces. We zoeken samen uit bij welke instantie de aanvraag moet worden gedaan en maken je financiële situatie overzichtelijk. We verzamelen je inkomsten, uitgaven, vermogen en schulden, achterhalen ontbrekende stukken en bereiden het aanvraagformulier samen met je voor. Daarna controleren we of de aanvraag compleet is, lezen en beantwoorden we samen de post en bewaken we termijnen en vervolgvragen. Wordt de aanvraag afgewezen, dan helpen we je de beslissing te begrijpen en bekijken we of een betalingsregeling of andere hulp beter past. De instantie neemt het besluit; wij zorgen dat jij goed voorbereid bent.

Wat betekent kwijtschelding?

Kwijtschelding betekent dat de instantie die de belasting heft, besluit een aanslag niet meer bij je te innen. Bij gehele kwijtschelding hoef je het volledige bedrag niet te betalen. Bij gedeeltelijke kwijtschelding vervalt een deel en betaal je de rest wel. Soms koppelt de instantie voorwaarden aan het besluit.

Het woord wordt in de praktijk door elkaar gebruikt met andere regelingen. Houd deze vier uit elkaar:

• Kwijtschelding van belastingen: de gemeente, het waterschap of de Belastingdienst ziet onder voorwaarden af van (een deel van) de aanslag.
• Een betalingsregeling: de schuld blijft bestaan, maar je betaalt die in afgesproken termijnen.
• Een betalingsvoorstel aan een gewone schuldeiser: je vraagt een bedrijf, zoals een energieleverancier of webwinkel, om een haalbare afspraak.
• Een minnelijke of wettelijke schuldregeling: een formeel traject voor al je schulden samen, via de gemeente of de rechter.

Een commercieel bedrijf is niet verplicht een gewone schuld kwijt te schelden. Daar is een goed onderbouwd betalingsvoorstel vaak de realistische route. Hoe je dat aanpakt, lees je in ons artikel over een betalingsregeling voorstellen.

Voor welke belastingen kun je kwijtschelding aanvragen?

Gemeentelijke belastingen

Je gemeente bepaalt binnen de landelijke regels voor welke van haar belastingen kwijtschelding mogelijk is. Bij de ene gemeente kan dat bijvoorbeeld voor de afvalstoffenheffing en de rioolheffing, bij de andere voor minder of andere heffingen. Niet iedere gemeentelijke heffing komt dus in aanmerking. Sommige gemeenten geven automatisch kwijtschelding aan inwoners van wie ze al weten dat het inkomen laag is. Vraag bij je gemeente na wat daar geldt.

Waterschapsbelastingen

Ook voor belastingen van het waterschap is kwijtschelding mogelijk. Soms int een belastingsamenwerking de aanslag namens het waterschap en soms ook namens je gemeente. Op de aanslag staat bij wie je de aanvraag indient.

Belastingschulden bij de Belastingdienst

Kun je een aanslag van de Belastingdienst niet betalen, ook niet in termijnen? Dan kun je met een officieel formulier om kwijtschelding vragen. Voor sommige aanslagen is kwijtschelding nooit mogelijk, zoals de belasting van personenauto's en motorrijwielen (bpm). Zit je al in een minnelijk of wettelijk schuldtraject, dan hoef je volgens de Belastingdienst niet apart om kwijtschelding te vragen; dat loopt via het traject.

Wanneer kom je in aanmerking?

De instantie berekent of je de belasting redelijkerwijs kunt betalen. Daarbij wordt onder andere gekeken naar:

• je netto-inkomen uit werk, uitkering of pensioen;
• het inkomen van een partner, wanneer dat volgens de regels meetelt;
• spaargeld en ander vermogen, zoals de waarde van een auto;
• noodzakelijke woon- en leefkosten, zoals huur of hypotheek en zorgpremie;
• vakantiegeld;
• bestaande belasting- of toeslagschulden;
• je betalingscapaciteit: wat je per jaar kunt missen na aftrek van vaste normbedragen.

Eerst wordt gekeken of je vermogen hebt waaruit je de aanslag kunt betalen. De vermogensregels voor kwijtschelding zijn strenger dan de vermogensgrens voor de bijstand. Is er onvoldoende vermogen, dan volgt de berekening van je betalingscapaciteit. Volgens de Rijksoverheid moet je 80% daarvan gebruiken om de belasting te betalen. Welke inkomensgrens en normbedragen precies gelden, verschilt per situatie. Vraag de actuele bedragen op bij de instantie die de aanslag heeft opgelegd, of gebruik hun eigen proefberekening.

Kwijtschelding voor zzp'ers en kleine zelfstandigen

Ook als kleine zelfstandige kun je soms kwijtschelding krijgen voor gemeentelijke belastingen die niet met je onderneming samenhangen. Je gemeente is daar niet toe verplicht en bepaalt zelf of zij deze mogelijkheid toepast. Voor zakelijke en privébelastingen kunnen verschillende regels en formulieren gelden, ook bij de Belastingdienst.

Bij zzp'ers lopen zakelijke en privégegevens vaak door elkaar. Dan is het lastig om aan te tonen wat je privé echt overhoudt. Met onze begeleiding BIJ de hand helpen we je die geldstromen en verplichtingen eerst uit elkaar te halen. Meer over onze hulp aan zelfstandigen lees je op de pagina budgetcoaching voor zzp'ers.

Welke gegevens heb je nodig?

Een complete aanvraag scheelt vragen en wachttijd. Leg deze stukken klaar:

• de belastingaanslag en het aanslagnummer;
• recente bankafschriften van alle rekeningen;
• bewijs van inkomen of uitkering;
• dezelfde gegevens van een partner;
• het saldo van spaarrekeningen;
• huur- of hypotheekgegevens;
• je zorgpremie;
• beschikkingen van toeslagen;
• gegevens over een auto of ander relevant vermogen;
• een overzicht van bestaande belasting- en toeslagschulden;
• bewijs van bijzondere noodzakelijke uitgaven;
• aanvullende documenten die de instantie specifiek opvraagt.

Stuur geen financiële documenten, loonstroken, bankafschriften of je burgerservicenummer mee via ons gewone contactformulier. Beschrijf daar alleen kort je situatie. Eerst nemen we veilig contact met je op en spreken we af hoe je stukken kunt delen.

Raak je bij het verzamelen het overzicht kwijt? Bij hulp bij administratie lees je hoe we samen je papieren op orde brengen.

Kwijtschelding aanvragen: stappenplan

1. Controleer welke instantie de aanslag heeft opgelegd.
2. Controleer of voor deze belasting kwijtschelding mogelijk is.
3. Verzamel de financiële gegevens.
4. Vul het officiële formulier volledig in.
5. Bewaar een kopie en noteer de verzend- of indieningsdatum.
6. Reageer tijdig op verzoeken om aanvullende informatie.
7. Controleer de beslissing en de berekening.
8. Bekijk bij afwijzing welke vervolgstap mogelijk is.

Ga er niet zonder meer van uit dat de invordering stopt zodra je je verzoek hebt ingediend. Dat verschilt per instantie en situatie. Lees de ontvangstbevestiging en de informatie van de instantie, en neem contact op als je toch een aanmaning of dwangbevel ontvangt.

Hoelang duurt de beoordeling?

Wat als de aanvraag wordt afgewezen?

Een afwijzing kan verschillende oorzaken hebben:

• het formulier is niet compleet;
• gevraagde bewijsstukken ontbreken;
• inkomen of vermogen is volgens de instantie te hoog;
• de betreffende belasting valt niet onder het kwijtscheldingsbeleid;
• de betalingscapaciteit is volgens de berekening voldoende;
• de aanvraag is bij de verkeerde instantie ingediend.

In de beslissing staat of en hoe je een vervolgstap kunt zetten, bij wie en binnen welke termijn. Die termijn is niet bij iedere instantie gelijk, dus lees de brief direct na ontvangst. Grip op je Knip kan je helpen de afwijzing en berekening te begrijpen, te controleren welke gegevens zijn gebruikt, ontbrekende informatie te verzamelen en samen een gemotiveerde reactie voor te bereiden. Ook bekijken we of een betalingsregeling passender is. We vertegenwoordigen je niet als advocaat en bepalen niet of kwijtschelding wordt verleend.

Kwijtschelding of betalingsregeling?

Spelen er naast de belastingaanslag meer achterstanden? Kijk dan ook bij onze hulp bij schulden.

Voorbeeldsituatie

Voorbeeldsituatie — gebaseerd op veelvoorkomende situaties uit onze praktijk

Iemand ontvangt een aanslag gemeentelijke belastingen. Het inkomen is laag en er zijn al meerdere betalingsachterstanden. De post ligt verspreid door het huis en het is niet duidelijk welke gegevens de gemeente wil zien. Er ontbreken bankafschriften en de gegevens van de toeslagen.

Samen met Grip op je Knip wordt eerst de administratie geordend. We inventariseren inkomen, uitgaven, achterstanden en vermogen en kijken welke stukken nog ontbreken. Die worden samen opgevraagd. Daarna bereiden we de aanvraag samen voor; de klant controleert en ondertekent het formulier zelf. Tijdens de beoordeling houden we vervolgvragen bij en na de beslissing controleren we samen de berekening. Volgt er een afwijzing, dan bereiden we samen een betalingsregeling of andere vervolgstap voor.

Het resultaat: er is overzicht, de aanvraag is compleet ingediend en de klant weet wat er tijdens de beoordeling moet gebeuren.

Wil je weten hoe we je bij andere schulden praktisch ondersteunen? Lees wat een budgetcoach bij schulden voor je kan doen.

Bronnen

Gecontroleerd op 29 oktober 2026.

• Rijksoverheid – Wanneer kom ik in aanmerking voor kwijtschelding van gemeentelijke belastingen?
• Belastingdienst – Hoe vraag ik om kwijtschelding?
• Belastingdienst – Kwijtschelding van belasting voor particulieren en ondernemers
• Wetten.overheid.nl – Leidraad Invordering 2008